Boerenzwaluwen kiezen andere plek

"Zijn dat die van ons?" vraagt Margriet als er twee boerenzwaluwen spectaculaire duikvluchten uitvoeren om maar zo veel mogelijk insecten te vangen. "Die van ons" is het paartje dat zijn nest aan bouwen is in onze waskeuken annex kennel. Ik herken "die van ons" uiteraard alleen als ze op de rand van de buitenkennel zitten te wachten om via de "hondendeur" naar binnen te gaan, meestal voorzien van modderige bouwmaterialen.

We berichtten eerder over hen, maar er is nieuws: ze waren blijkbaar niet tevreden met de krans als basis en zijn een muur verder gegaan. Boven op een elektriciteitsdoos en wat kabels zijn ze opnieuw begonnen en nu bevalt de plek meneer en mevrouw beter, tenminste de bouwwerkzaamheden gaan gestaag door. Ze mogen ook wel opschieten want het is al bijna eind mei …

 
Zijn het geen plaatjes? En dan ook nog met de Boudewijntoren op het drielandenpunt op de achtergrond. We zijn benieuwd naar de bouwresultaten en naar het broedsel van "onze" zwaluwen. (Han)

Nieuwe gevederde gasten in de waskeuken

 
Een paar jaar geleden hadden we Mees, de pimpelmees, als gast in de waskeuken/voorraadkamer/werkplaats. Een paar maanden geleden had een mus deze ruimtes gekozen om de winterkoude te ontvluchten. Nu heeft een paartje boerenzwaluwen (hirundo rustica) een krans die aan een haak boven de binnenkennel hangt, gekozen als basis voor een nest. We hadden al eens eerder zwaluwen in deze ruimte, maar toen kreeg onze poes Hrabal een van de vogels te pakken … Ze kwam hem overigens trots laten zien, toen wij aan het hopen waren dat ze een nest konden gaan bouwen. Wildlife in Geheut.

 
 
 Het nest wordt vaardig en met grote ijver opgemetseld en begint al de karakteristieke komvorm te krijgen en het vrouwtje – tenminste dat denken we – zit soms al op het nest-in-aanbouw. Op een weblog lazen we dat boerenzwaluwen vaker plaatsen in de buurt van mensen (en in ons geval: ook van honden) kiezen, omdat ze zo minder risico lopen op bezoeken van ratten, uilen en andere bedreigingen. De onrust om hen heen nemen ze daarbij blijkbaar op de koop toe.

We zijn benieuwd hoe deze prachtige en elegante gevederde gasten zich op hun krans in de kennel kunnen handhaven. Misschien kunnen we over een paar weken kleine hirondelletjes begroeten. (Han)

Eind vorig jaar vroeg Marie-Jeanne – onze nieuwe hulp in de huishouding – me of wij ook choucroute aten met nieuwjaar. Ik was verbaasd: ik wil best zuurkool eten, heel vaak zelfs, we hebben tenslotte onze eigen gemaakte choucroute, maar waarom uitgerekend op 1 januari?

Welnu, dat blijkt hier een gewoonte te zijn. Zelfs in restaurants in de omgeving serveert men op de eerste dag van het jaar een uitgebreide zuurkoolschotel. Marie-Jeanne eet er 'saucissons' bij en 'lard' en 'cxf4te de porc de Cassel' en eet dat niet alleen of alleen met man en kinderen, maar met de hele familie. Ze waren met z'n veertienen die eerste dag van 2011.

Dat hebben wij toen ook maar gedaan. Veel zelf gemaakte zuurkool in witte wijn laten sudderen, veel worst, spek en ham erbij. Mooi, zo'n traditite, vooral als je de zuurkool zo uit het vat dat in de voorraadkamer staat, kunt halen.

Surfend op het net las ik overigens dat er in het Nederlands zelfs een gezegde circuleert over die 'choucroute' en 'nouvel an': "Eet op 1 januari zuurkool met spek, dan heb je de rest van het jaar geen geldgebrek." Of dat te maken heeft met een eenvoudige voedzame maaltijd die niet te veel kost, met een groente die de meeste mensen op het platteland aan het einde van de herfst 'op het vat' hebben gedaan en waar ze nu gemakkekijk over kunnen beschikken?

Hoe het ook zij, vanaf nu eten ook wij op 1 januari choucroute en zijn wij in ieder geval een traditie rijker. (Margriet)

Inmiddels is het aantal lammeren opgelopen tot zeven. Vanmorgen trof ik een van de geroutineerdste ooien aan met twee lammeren (een ooitje en een bokje). Hoewel ik wist dat ze bijna zover was, verraste ze me toch. Ik ben altijd blij als ik niet hoef te helpen, hoef in te grijpen.

Het derde lam, dat eind december ter wereld kwam, is bijzonder, dat wel zeggen de ooi: eigenlijk diende zij als ooi van nog geen jaar oud niet drachtig te zijn en ik had dus ook niet op haar gelet … En toen zat ik opeens met een tienermoeder in de stal om 2.00 uur 's nachts: het lam was kerngezond, maar de moeder was zwak, wilde niet eten en had overduidelijk pijn. Onze dierenarts constateerde de volgende dag wat kneuzingen als gevolg van de zware bevalling en flinke koorts. Met pijnstillers, ontstekingsremmers en koortsverlagers en een dag later met eetlustopwekkers en wat extra energie is ze erbovenop gekomen. Gelukkig. En nu mag ze ook blijven. Moeder en kind maken het goed, dank u. Er zijn nog zes ooien die moeten lammeren en het is hier dus nog wel even spannend. (Han)

Kerstlammeren in Geheut

Toen ik om een uur of vijf naar onze kudde Hampshire Downs ging kijken,hoorde ik al van verre een aangenaam bekend geluid: een luidkeels blatend lam. Zij probeerde net te gaan staan en was dus nog maar net geboren, terwijl haar zusje – niet veel eerder geboren, zag ik – al op zoek ging naar de melk. Lammetjes op kerstdag:dat is bij ons nog nooit gebeurd.

De ooi had me verrast: ik zie normaal gesproken aan het gedrag of een ooi gaat lammeren, maar ik had niets bijzonders opgemerkt aan 5913 – ja, het moet niet al te romantisch worden – toen ik 's middags nog eens was gaan kijken. Dit herdertje – waarom wordt in het lied eigenlijk een verkleinwoord gebruikt? – stond dus bij dage in de stal en telde twee zwarte snuitjes – hier is het verkleinwoord wel op zijn plaats – meer …

De ooi heeft aan beide kanten melk, is rustig, likt de lammeren, laat ze drinken, heeft zelf gedronken en gegeten en ik heb de naveltjes van de kleintjes ontsmet en de mama ontwormd, zodat ze de desbetrefende stoffen aan haar kinderen kan doorgeven, kortom: een tevreden hobbyschapenhouder heeft een extra toffe kerst.

Aruba

De ooien beginnen dit jaar zo vroeg te lammeren, omdat wij begin maart voor negen dagen naar Aruba op familiebezoek gaan en we het onze oppassen niet wilden aandoen dat ze ook nog op het lammeren moesten letten. Al het jonge spul zal dus in de komende vijf, zes weken geboren worden. Ik hoop niet dat er al die tijd vijfenveertig centimeter sneeuw ligt. Maar ter geruststelling: ooi en lammeren zijn in een van onze kraamhokjes ondergebracht en ik heb een warmtelamp aangemaakt, en ter geruststelling: die hangt niet te laag, zodat de pasgeborenen niet kunnen uitdrogen. (Han)

Eerste toneelvoorstelling in ons theater

Anderhalf jaar geleden stonden er teilen en emmers op de hooizolder van onze boerderij, omdat het dak lek was. Nu staan er weer zinken teilen, maar ditmaal maken ze deel uit van een theaterdecor. In de zomer van 2009 is het dak vernieuwd en gexefsoleerd, zodat de enorme hooizolder gebruikt kon worden. Juist in die tijd waren de theatermakers Peter Stam en Joost Horward op zoek naar een nieuwe plek voor hun producties. Stam was mijn docent regie (eind jaren tachtig) en met hem en Joost Horward heb ik in het verleden aan al aardig wat voorstellingen gewerkt.

En zo ist gekome. Na een repetitieperiode annex zoektocht van een jaar is in oktober Hartman en zoon  in premixe8re gegaan, een voorstelling die als ondertitel Spel van een engel heeft. Tekst en regie zijn van Peter Stam, Joost Horward speelt een van de hoofdrollen en droeg bij aan de tekst. En het is een prachtige voorstelling geworden over onder meer het moeizame en lange verwerkingsproces na de dood van een kind. Het is een voorstelling geworden met veel poxebzie, een prachtig geluidsdecor van Denis Coenegracht, een overweldigend origineel decor en sterk spel van zowel beroepsacteurs als amateurs. Ook ik speel een kleine maar o zo fijne rol …

Op 27, 28 en 29 december is de volgende kleine reeks voorstellingen en in het voorjaar volgt nog een serie. Het publiek verzamelt zich bij de kerk van Sippenaeken, waarna men samen een korte wandeling naar Aux deux coins ronds maakt. Voor meer informatie en reserveringen: Huis voor de Kunsten Limburg (www.HKLimburg.nl). (Han)

Terwijl Nederland en Belgixeb opkrabbelen van de eerste zware sneeuwval – erg vroeg – van dit jaar, hebben kraanvogels besloten om (verder) te gaan trekken. Ik zag vandaag twee groepen van zo'n 150 dieren, beide groepen in slechts xe9xe9n enorme V, over ons huis vliegen. Zo mooi. Zouden het kraanvogels zijn die van verder noord- of oostwaarts komen? Of zijn het groepen die nog even gewacht hebben tot het echt te koud werd? (Han)

Maarten 't Hart herontdekt

We zijn weer Maarten 't Hart aan het lezen en de directe aanleiding was een van onze B&B-gasten deze zomer. Tijdens een van de ontbijtgesprekjes vertelde hij dat hij in Warmond in de polder woont en – inderdaad – dat zijn buurman Maarten t Hart is. "Als in een verhaal boer Bertus voorkomt, dan is het mijn vader." En ik kon me boer Bertus herinneren uit mijn favoriete 't Hart. Ik schep er genoegen in om dit werk bij mijn vakcollega's aan te prijzen, terwijl ik weet dat ze er niks mee kunnen. Het is nameljk De groene overmacht – Tuinieren op de zware zeeklei uit 2004, een bundeling van zijn tuincolumns, gexefllustreerd door Peter Vos. Het boek is vooral boeiend voor de moestuiniers onder ons.

Boer Bertus dus, wiens kalveren 't Harts slabed omploegden, wiens schaap hij uit de sloot redde, wiens agrarische adviezen hij met genoegen aanhoort, en met wie hij volgens de zoon elke ochtend als hij verse melk gaat halen, het wereldnieuws bespreekt. Toen ik het Privxe9 Domein-deel Een deerne in lokkend postuur las, kwam ik Bertus nog een aantal malen tegen.

Ik ontdekte dat ik de essaybundels boeiender vond dan de romans: Een dasspeld uit Toela, Het roer kan nog zesmaal om, Een havik onder Delft, ze konden me zeer bekoren. Ik mag die eigenwijze, hyperbelezen, onafhankelijk denkende, humoristische, gevoelige, naxefeve mopperkont wel.

Een en ander heeft ertoe geleid dat Margriet en ik voor lezingen die we in februari voor gasten van hotel Brull in Mechelen verzorgen, 't Hart en Vestdijk tot onderwerp gekozen hebben. We gaan enkele werken van deze veelschrijvers naast elkaar leggen. Interessant deelonderwerp hierbij is Gustav Mahler: Vestdijk was een groot Mahler-bewonderaar, 't Hart verafschuwt de Mahler-verering in Nederland. We zullen zien in hoeverre Vestdijk en zijn bewonderaar 't Hart het over andere onderwerpen wel eens zijn.

Boer Bertus in Warmond zal er zich niet van bewust zijn dat hij in Geheut (B) voor een 't Hart-revival heeft gezorgd. (Han)

Kraanvogels

Van passerende trekvogels krijgt Margriet steevast tranen in de ogen van ontroering. Nu ligt onze boerderij precies op een vaste trekroute voor kraanvogels en dit jaar was de vogelshow prachtig. Ik was buiten aan het rommelen toen ik in de verte het typische geluid van de kraanvogels hoorde. Nog voordat ik ze had gezien sprintte ik naar binnen om Margriet te waarschuwen: laat alles vallen, want ze komen.

De eerste groep in twee asymmetrische V's verdeeld was zo'n 200 dieren groot Al snel volgde een groep van 100 in een grote V. We zwaaiden ze na. Na 10 minuten verscheen er een derde groep van zo'n 200 kraanvogels. Merkwaardig was dat ze een iets zuidelijkere koers aanhielden dan de andere vluchten, die meer naar het zuid-westen vlogen. Circa 450 vogels: een mooie buit.

Het was al bijna donker, toen bleek dat de finale nog moest komen: eerst weer zo'n 200 en tot slot een groep van zeker 300. Meer dan 1000 kraanvogels in de schemering van een druilerige novemberdag: wah! Diezelfde avond zag ik op een vogelvolgerswebsite dat iemand in Terziet, net aan de andere kant van de grens, vandezelfde trek melding maakte. We hebben hem dus niet gedroomd, deze vogeldroom. (Han)

Dag Otje

Otje – de poes die altijd met de gasten flirtte, die een razendsnelle techniek om voedsel van de tafel te stelen had ontwikkeld, die bang voor de honden was, die Kas als tienjarige in Maastricht heeft uitgezocht, die nog met ons meegexebmigreerd is uit Heerlen, naar wie sinds een eerder blogje soms gasten al vroegen voordat ze hun kamer hadden gezien, die de liefste van alle dieren Aux deux coins ronds was – Otje is gisteravond gestorven.

Ze was vijftien en had sinds enige tijd suikerziekte en een leverkwaal. Twee keer per dag insuline spuiten en allerlei dierenartsgangen leken ons en ook onze dierenarts geen goede zaak voor onze oude Otje. Volgens dokter Radermaeker had ze geen pijn, zou ze steeds minder gaan zien en uiteindelijk veel slapen. En dat gebeurde.

Gisteren meldde onze buurvrouw Aggie, bij wie Otje vaak ging buurten, dat Otje niet meer vooruit kwam. Margriet bracht haar naar binnen en enkele uren later hield ze in mijn armen – ik kwam even kijken hoe het ging – op met ademen.

Ruim vijftien jaar geleden overleed Annie M.G. Schmidt. Nu is ook de poes overleden die op haar sterfdag is geboren en die daarom naar een van haar karakters is vernoemd. Dag Otje. (Han)